CARAMEL  ·  Natura w ogrodzie

Domki dla jeży –
cichy sojusznik
Twojego ogrodu

Schronienie, które możesz stworzyć samodzielnie

Ekologia Slow craft Ogród Ochrona przyrody

Jeż zjada do 150 g owadów i ślimaków dziennie. W zamian za domek i spokój odwdzięczy się ochroną Twoich roślin - bez chemii, bez hałasu, bez wysiłku z Twojej strony.

Wszystkie jeże w Polsce są objęte całkowitą ochroną gatunkową. Stawiając domek, robisz coś, co naprawdę ma znaczenie.

Domek dla jeża – dlaczego warto go zbudować?

Jeż to jeden z najbardziej pożytecznych mieszkańców ogrodu. Żywi się ślimakami, gąsienicami, chrząszczami i dżdżownicami - reguluje populację szkodników skuteczniej niż niejeden preparat. Problem w tym, że coraz trudniej mu znaleźć odpowiednie zimowisko. Porządne ogrody, równo przystrzyżone żywopłoty i brak kątów z liśćmi zostawiają jeże bez schronienia. Domek to prosty sposób, żeby to zmienić.

Materiały i konstrukcja

Z czego zbudować dobry domek?

Najlepszy materiał to surowe, naturalne drewno - deski sosnowe lub świerkowe o grubości ok. 25 mm. Nie malujemy, nie impregnujemy. Drewno naturalne ma właściwą chropowatość, przepuszcza powietrze i nie uwalnia toksycznych substancji w zamkniętej przestrzeni.

Podłoga i dach najlepiej ze sklejki wodoodpornej. Dach lekko spadzisty - woda powinna spływać, nie stać. Można pokryć go papą lub nieprzemakalną folią. Najlepiej jeśli dach jest otwierany - na zawiasach lub zdejmowany - żeby po zimie móc wyczyścić wnętrze.

W bocznej ściance wiercimy mały otwór i przeprowadzamy kawałek ogrodowego węża jako wentylację. Naturalne drewno samo w sobie wentyluje - jeśli zbudujesz dobrze, nie musisz konstruować dodatkowych kanałów.

Ściany
Deski sosnowe / świerkowe, 25 mm
Podłoga i dach
Sklejka wodoodporna + papa
Unikać
Farby, impregnaty, płyta pilśniowa
Wentylacja
Otwór + kawałek węża ogrodowego
Domek dla jeży z naturalnego drewna – CARAMEL

Wymiary

Jak duży powinien być domek?

Jeż potrzebuje przestrzeni, żeby się wygodnie zwinąć, ale domek nie może być też za duży - trudniej go wtedy ogrzać w czasie zimy. Optymalne wymiary to około 40-50 cm długości, 40-50 cm szerokości i minimum 35 cm wysokości.

Kluczowym elementem jest przedsionek - krótki tunel prowadzący do komory głównej. Utrudnia dostęp drapieżnikom i oddziela przestrzeń snu od wejścia. Otwór wejściowy powinien mieć ok. 10 x 10 cm - wystarczy dla jeża, za mały dla kota czy lisa.

Całość warto unieść kilka centymetrów nad ziemię na cegle lub drewnianych klocach - wilgoć nie będzie wchodzić od spodu.

Długość × szerokość
40–50 cm × 40–50 cm
Wysokość
min. 35 cm
Otwór wejściowy
ok. 10 × 10 cm
Przedsionek
maks. 20 × 15 cm
Domek dla jeży – wymiary – CARAMEL

Kiedy działać

Rytm roku jeża – co kiedy robić?

Sierpień – Wrzesień
Najlepszy moment na budowę i ustawienie domku. Jeż ma czas go znaleźć i samodzielnie wyścielić przed zimą.
Październik
Jeż zapada w hibernację. Docieplamy domek od zewnątrz suchymi liśćmi i gałęziami. Nie zaglądamy do środka.
Listopad – Marzec
Jeż śpi. Nie dotykamy domku, nie budzimy lokatora. W razie mrozów można dosypać liści na wierzch.
Kwiecień – Maj
Jeż budzi się i opuszcza zimowisko. Po jego wyjściu czyścimy domek i przygotowujemy go na kolejny sezon.

Lokalizacja

Gdzie ustawić domek, żeby jeż się wprowadził?

Jeż szuka spokoju, cienia i suchego miejsca - nie widoku na rabaty. Domek najlepiej ustawić w mało uczęszczanej, półdzikiej części ogrodu: za krzewem, pod żywopłotem, przy murku porośniętym roślinami.

Unikaj miejsc, gdzie zbiera się woda. Domek ustaw na wzniesieniu lub podnieś kilka centymetrów nad ziemię. Otwór wejściowy skieruj z dala od panujących wiatrów.

Bardzo ważna kwestia, o której często się zapomina: jeśli masz ogrodzenie, zostaw w nim otwór ok. 10 cm - jeż musi móc swobodnie wejść na teren ogrodu.

  • Mało uczęszczana, zaciszna część ogrodu
  • Blisko żywopłotu, krzewów lub gęstych zarośli
  • Na wzniesieniu lub uniesieniu - z dala od wilgoci
  • 10 cm otwór w ogrodzeniu, żeby jeż mógł wejść
  • Z dala od budy psa i miejsc, gdzie chodzą koty
Jeż w domku – CARAMEL

Wyposażenie

Co włożyć do środka – a czego unikać?

Jeż sam zbiera i układa materiał według własnych potrzeb. Możesz mu pomóc - ale nie narzucać. Do środka można włożyć trochę siana, które wypełni wnętrze do połowy wysokości. Przed mrozami dosypujemy go aż po dach.

Na zewnątrz domek docieplamy suchymi liśćmi i przygniatamy gałęziami - żeby liście nie rozwiał wiatr. Boki domku muszą mieć kontakt z powietrzem, więc nie owijamy go folią dookoła.

Tak
  • Siano - naturalne, suche
  • Suche liście - dookoła z zewnątrz
  • Gałązki - do przygniecenia liści
  • Mech i drobna ściółka pod domkiem
Nie
  • Styropian wewnątrz
  • Wata i materiały syntetyczne
  • Mokre trociny - gniją
  • Folia dookoła ścian
Wyposażenie domków dla jeży – CARAMEL

Ciekawostki

Jeż w ogrodzie – co warto wiedzieć?

150 g
pokarmu dziennie
Tyle owadów, ślimaków i dżdżownic zjada jeż każdego dnia. Przed zimą jeszcze więcej - zbiera zapasy tłuszczu pod skórą.
6 lat
długość życia
W naturalnych warunkach jeż żyje do 6 lat. Wróci do Twojego ogrodu następnego roku, jeśli mu tu odpowiada.
5 000
kolców na grzbiecie
Kolce to zmodyfikowane włosy - każdy jeż ma ich ok. 5 000. Jedyna ochrona przed drapieżnikiem: zwinąć się w kulkę.
samotnik
tryb życia
Jeże żyją solo, w pary łączą się tylko na czas godów. Nie ma ryzyka, że ogród zostanie nimi "opanowany".
nocny
rytm dnia
Jeż śpi za dnia, żeruje nocą. Jeśli widzisz jeża w dzień - może potrzebować pomocy weterynaryjnej.
mit
jabłka na kolcach
Jeże nie noszą owoców na kolcach. To jeden z najtrwalszych mitów o tych zwierzętach - wyjaśnij go dzieciom!

Galeria

Domki dla jeży z naszych warsztatów

FAQ

Domki dla jeży –
najczęstsze pytania

Czy można malować domek dla jeża?↓
Nie malujemy i nie impregnujemy - ani z zewnątrz, ani tym bardziej od środka. Naturalne drewno jest bezpieczne i ma odpowiednią strukturę. Domki z wikliny wyglądają pięknie, ale często nie chronią przed wilgocią - jeśli zależy Ci na funkcji, wybierz drewno sosnowe lub świerkowe.
Kiedy wystawić domek w ogrodzie?↓
Najlepiej sierpień-wrzesień. Jeż musi go znaleźć, zapamiętać i samodzielnie wyścielić przed zimą. Jeśli wystawisz domek w październiku, jeż może nie mieć już czasu na przeprowadzkę. Domek może stać cały rok - nie zaszkodzi.
Czy można zaglądać do domku w czasie zimy?↓
Nie. Jeż w trakcie hibernacji ma mocno spowolnione procesy życiowe. Budzenie go - nawet przez światło latarki - może kosztować go życie, bo zużywa zapasy tłuszczu na powrót do aktywności. Jeśli chcesz śledzić lokatora, kamerka na podczerwień to jedyne dobre rozwiązanie.
Jak wabić jeże do ogrodu?↓
Zostaw dziki kąt - kępę nieskoszonej trawy, stertę liści, nieporządkowany żywopłot. Jeże nie lubią sterylnych ogrodów. Postaw miskę z wodą (nie mleko - to szkodliwe!). Możesz dokarmiać drobno posiekanym surowym mięsem lub mokrą karmą dla psa - bez soli i przypraw. Zostaw 10 cm otwór w ogrodzeniu.
Co robić gdy znajdę jeża w dzień?↓
Jeż aktywny w ciągu dnia to sygnał alarmowy - zwierzę może być chore, ranne lub zbyt słabe, żeby przetrwać zimę. Skontaktuj się z lokalnym punktem rehabilitacji dzikich zwierząt lub weterynarzem. Nie próbuj go samodzielnie dokarmiać "do syta" - może mieć inne potrzeby.
Kiedy i jak czyścić domek?↓
Raz w roku, wiosną - po tym jak jeż opuści zimowisko, czyli najczęściej w maju. Usuwamy starą wyściółkę, wietrzymy, sprawdzamy konstrukcję. Jeśli dach jest otwierany, sprzątanie zajmie kilka minut. Nie używamy środków chemicznych - wystarczy gorąca woda i szczotka.

Blog CARAMEL · Czytaj więcej

Jeże są zagrożone.
I nikt nie potrafi przejść
obok nich obojętnie.

Dlaczego jeż europejski trafił na Czerwoną Listę IUCN, czym różni się domek CSR od karmnika i 6 rzeczy o jeżach, których prawdopodobnie nie wiesz - w naszym wpisie na blogu.

Czytaj wpis →
NT
Gatunek bliski zagrożenia Jeż europejski został przeklasyfikowany przez IUCN w 2023 r. z "Least Concern" do "Near Threatened".
−30%
Spadek populacji w dekadę W niektórych krajach Europy Zachodniej populacja jeży zmniejszyła się o 30-50% w ciągu ostatnich 10 lat.
6 lat
Wraca co roku w to samo miejsce Jeż żyje do 6 lat i zimuje w tym samym miejscu rok po roku - jeśli czuje się bezpiecznie.

Zbuduj domek dla jeża
razem z nami

Warsztaty budowania domków dla jeży to część naszej oferty ekologicznych aktywności dla firm i szkół. Konstruujemy, wyściełamy i ustawiamy - a efekty zostają w ogrodzie na lata.

Wyślij zapytanie